Da mẹ bầu khi mang thai: điều chỉnh chu trình theo từng giai đoạn

Những thay đổi thường gặp trên da mẹ bầu khác nhau theo từng giai đoạn, nên thay vì thêm sản phẩm, hãy rút gọn chu trình đang dùng và mang danh sách thành phần đến hỏi bác sĩ.

Giai đoạn	Điều thường thay đổi	Căn cứ
3 tháng đầu	Nhiều người thấy nổi mụn mới hoặc mụn nhiều hơn	NHS 111 Wales · cơ quan
Từ 3 tháng giữa trở đi	Nám phần lớn xuất hiện khi mang thai hoặc sau khi uống thuốc tránh thai, và đậm lên dưới nắng (việc xếp vào 3 tháng giữa là quy ước biên tập)	Hội Da liễu Hàn Quốc · hội chuyên ngành
Khi bụng lớn dần	Rạn da ở bụng và ngực trở thành điều cần theo dõi	1991 PMID 19291041 · A
Sau sinh và khi cho con bú	Theo dõi nám và rạn da còn lại bằng ảnh chụp	2022 PMID 35570397 · A

Nguồn trong bài gồm NHS 111 Wales, dịch vụ tư vấn y tế công của Vương quốc Anh, và Hội Da liễu Hàn Quốc (Korean Dermatological Association), hội chuyên môn của các bác sĩ da liễu tại Hàn Quốc.

3 tháng đầu, mụn tăng thì bớt gì trước?

Hãy giảm số sản phẩm thoa lên da, và hỏi bác sĩ sản khoa trước khi dùng bất cứ thứ gì có ghi nhóm retinoid như retinol hay retinal. Bài này không phán định cái gì an toàn hay nguy hiểm; việc của giai đoạn này là gom ảnh chụp bảng thành phần để đưa bác sĩ xem khi đi khám.

Cận cảnh nửa khuôn mặt người phụ nữ từ dưới tai đến khóe miệng, dọc mép hàm có ba bốn nốt hồng hơi nhô — Giai đoạn đầu, mỗi vùng nổi mụn và tuần thai ghi thành một dòng.

Nám xuất hiện ở 3 tháng giữa, bôi gel lô hội có đủ không?

Hội Da liễu Hàn Quốc cho biết nám phần lớn xuất hiện khi mang thai hoặc sau khi uống thuốc tránh thai và đậm hơn vào mùa hè, nên việc cần làm trước là kem chống nắng ở bước cuối buổi sáng và ghi lại thời gian ở ngoài nắng. Có một nghiên cứu về lô hội chia 180 thai phụ thành các nhóm, nhưng đó là dạng liposome đặc biệt, nên kết quả không áp dụng được cho gel lô hội bạn có ở nhà.

Người phụ nữ mang thai mặc váy hoa nhí đứng trước gương bồn rửa, nhìn từ phía sau, dùng hai ngón tay chạm vào má cạnh khóe miệng — Ghi tháng và vùng da sẫm màu lên, kèm thời gian ở ngoài nắng trong ngày hôm đó.

Sau sinh, đang cho con bú thì thêm lại những gì?

Ngay cả khi cho con bú, thành phần mới cũng chỉ thêm lại từng thứ một, sau khi đã hỏi bác sĩ. Với nám hay rạn da còn lại, mỗi tháng chụp một tấm ảnh dưới cùng một ánh sáng sẽ giúp bạn dễ mô tả thay đổi khi đi khám.

Bảng điều chỉnh chu trình theo giai đoạn

Giai đoạn	Bớt hoặc tạm ngừng	Giữ lại	Mang theo khi đi khám
Ngay sau khi biết có thai	Sản phẩm có ghi retinoid, thêm nhiều sản phẩm mới cùng lúc	Rửa mặt và dưỡng ẩm dịu nhẹ	Ảnh bảng thành phần các sản phẩm đang dùng, danh sách thuốc đang uống
3 tháng giữa	Ở ngoài nắng lâu	Kem chống nắng	Tháng và vùng da nám đậm lên
3 tháng cuối	Chồng nhiều sản phẩm dưỡng thể có mùi hương mạnh	Dưỡng ẩm bụng và ngực	Tuần thai khi thấy rạn da
Sau sinh và khi cho con bú	Dùng lại nhiều thành phần cùng một lúc	Thêm lại từng thứ một	Ảnh chụp mỗi tháng, có đang cho con bú không

Người phụ nữ mang thai mặc cardigan màu kem ngồi ở cuối giường, hai tay đặt lên bụng, một đầu ngón tay dính chút kem trắng — Ở 3 tháng cuối khi bụng lớn dần, cứ tiếp tục dưỡng ẩm bụng và ngực, chỉ cần ghi tuần thai lúc thấy rạn da.

Khi nào nên để bác sĩ cho ý kiến?

Nếu những cục ấn vào thấy đau tăng lên hoặc bắt đầu để lại vết, hãy đi khám da liễu và báo cho bác sĩ bạn đang mang thai tuần thứ mấy.
Nếu phát hiện có thai trong lúc đang uống thuốc mụn, hãy liên hệ ngay cơ sở y tế đã kê đơn.
Nếu sinh xong vài tháng mà nám hay rạn da vẫn như cũ, hãy hỏi bác sĩ da liễu về các lựa chọn.

Tóm lược căn cứ

Trong thử nghiệm mù đôi năm 1991 chia 80 thai phụ thành các nhóm (PMID 19291041), nhóm dùng kem phối hợp có chiết xuất rau má có 34% bị rạn da, so với 56% ở nhóm giả dược.
Trong thử nghiệm năm 2017 trên 180 phụ nữ bị nám khi mang thai (PMID 28139161), sau 5 tuần điểm nám cải thiện 32% ở nhóm lô hội dạng liposome và 10% ở nhóm lô hội thông thường.
Trong thử nghiệm năm 2022 trên 64 phụ nữ bị rạn da do mang thai (PMID 35570397), nhóm dùng beta-glucan kết hợp laser cải thiện nhiều nhất, còn beta-glucan đơn thuần chỉ cải thiện nhẹ.

Câu hỏi thường gặp

Nổi mụn khi đang mang thai hoặc sau sinh thì phải làm sao?

Đừng đưa nhiều sản phẩm mới vào cùng lúc; hãy ghi lại tuần thai, vùng da và các sản phẩm đang dùng khi mụn tăng lên. NHS 111 Wales, dịch vụ tư vấn y tế công của Vương quốc Anh, cho biết mụn khi mang thai thường xuất hiện trong 3 tháng đầu. Mang những ghi chép này cùng ảnh chụp bảng thành phần đến bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ da liễu thì sẽ dễ quyết định nên ngừng gì hơn.

Đang mang thai, cho con bú có dùng được mỹ phẩm PDRN không?

Các nguồn mà bài này đã kiểm tra không có nghiên cứu nào về phụ nữ mang thai hay đang cho con bú dùng mỹ phẩm PDRN. Không có dữ liệu để nói là ổn hay là nguy hiểm, nên nếu đó là sản phẩm bạn đang dùng, hãy đưa bảng thành phần cho bác sĩ sản khoa xem và hỏi trước.

Mang thai, cho con bú hay tuổi dậy thì có dùng được thuốc mụn không?

Có dùng thuốc mụn hay không luôn phải bàn với bác sĩ kê đơn. Một nghiên cứu quan sát năm 2012 theo dõi 79 phụ nữ tiếp xúc với thuốc mụn đường uống isotretinoin quanh thời gian mang thai đã kết luận cần thận trọng, vì nguy cơ được ghi nhận ngay cả khi tiếp xúc liều thấp. Ở Việt Nam, isotretinoin đường uống là thuốc kê đơn, và hướng dẫn chuyên môn da liễu của Bộ Y tế ghi chống chỉ định khi mang thai, cho con bú và không dùng cho người dưới 16 tuổi. Nếu phát hiện có thai trong lúc đang uống, hãy báo ngay cho nơi kê đơn.