ยาทาสิว 2 สัปดาห์แรก จดปริมาณ บริเวณที่ทา และอาการแสบทุกวัน

องค์ประกอบของหลักฐาน: แหล่งอ้างอิง 7 รายการงานวิจัยขนาดใหญ่หรือการทบทวนอย่างเป็นระบบ 4สมาคมแพทย์และหน่วยงานรัฐ 3ตรวจทาน ตรวจทานครั้งถัดไป ดูแหล่งอ้างอิงเกณฑ์หลักฐาน

ปริมาณและบริเวณที่ทายาทาสิวให้ทำตามที่เภสัชกร แพทย์ หรือเอกสารกำกับยาแนะนำ และใน 2 สัปดาห์แรกให้จดอาการแสบ ผิวลอก และตุ่มเล็ก ๆ ที่ขึ้นใหม่ทุกวัน

มือในแขนเสื้อไหมพรมใช้ดินสอชี้ช่องถัดจากเครื่องหมาย X บนปฏิทินว่างที่ติดผนังเหนือโต๊ะในห้องนอน
บันทึกนี้มีอะไรบ้าง7 หัวข้อ
  1. ยาทาสิวต้องใช้แค่ไหน และทากว้างเท่าไร?
  2. ช่วง 2 สัปดาห์แรกถ้าแสบหรือผิวลอก ควรดูอย่างไร?
  3. ข้อเสียของยาทาสิวมีอะไรบ้าง?
  4. ถ้าทาแล้วตุ่มเล็ก ๆ กลับขึ้นมากกว่าเดิมล่ะ?
  5. ตารางบันทึกยาทาสิว 2 สัปดาห์แรก
  6. เมื่อไหร่ควรกลับไปหาเภสัชกรหรือนัดแพทย์ผิวหนัง?
  7. งานวิจัยที่ใช้ทำตารางบันทึกนี้
สิ่งที่ต้องดูในสัปดาห์ที่ 1–2 รายละเอียด ที่มา
ก่อนเริ่มใช้ ฟังแพทย์อธิบายวิธีใช้ที่ถูกต้องและผลข้างเคียง สำนักงานควบคุมและป้องกันโรคเกาหลี (KDCA) · หน่วยงาน
ปฏิกิริยาที่เจอบ่อย ยาทาบางชนิดทำให้ผิวแห้งและระคายเคืองได้ สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี · สมาคมวิชาชีพ
ระหว่างใช้ อย่าล้างหน้าด้วยสบู่บ่อย ๆ หรือขัดขุยผิวออก และทามอยส์เจอไรเซอร์หลังล้างหน้า KDCA · หน่วยงาน
ช่วงที่รู้สึกต่างกัน ข้างที่ทาโลชั่นบำรุงร่วมด้วยได้รับการประเมินว่าสบายผิวกว่าตลอด 4 สัปดาห์ ส่วนความต่างของคะแนนที่ผู้เข้าร่วมให้เองมีนัยสำคัญทางสถิติใน 2 สัปดาห์แรก (30 คน) 2013 PMID 22384983 · A

ยาทาสิวต้องใช้แค่ไหน และทากว้างเท่าไร?

ปริมาณและบริเวณที่ทาให้ยึดตามเอกสารกำกับยาและคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์ และไม่เพิ่มเองตามใจ ในประเทศไทย ยาทาที่ใช้กับสิวจัดอยู่ในกลุ่ม “ยาอันตราย” ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งต้องจ่ายโดยเภสัชกร คำแนะนำจึงอาจมาจากเภสัชกรหรือจากแพทย์ที่สั่งยา ไม่ว่าจะได้รับคำบอกให้แต้มเฉพาะเม็ดหรือเกลี่ยทั่วบริเวณ ให้คัดลอกคำนั้นลงช่องวันแรก

แผ่นหลังเปลือยของผู้ชายในห้องล็อกเกอร์ เสื้อยืดสีเทาถูกดึงขึ้นคลุมศีรษะ เห็นจุดแดงเล็ก ๆ ไม่กี่จุดใกล้หัวไหล่
บริเวณกว้างอย่างแผ่นหลัง ให้ถามแยกว่าต้องทาไปถึงตรงไหน แล้วจดไว้

ช่วง 2 สัปดาห์แรกถ้าแสบหรือผิวลอก ควรดูอย่างไร?

ให้คะแนน 0–3 ทุกวันเพื่อดูแนวโน้ม ในการศึกษาแบบแบ่งครึ่งหน้าปี 2013 ในคนผิวปกติ 30 คน ข้างที่ใช้เจลทาตามใบสั่งแพทย์ร่วมกับโลชั่นบำรุงผิวมีคะแนนการระคายเคือง 0.43 ต่ำกว่าข้างที่ใช้เจลอย่างเดียวซึ่งได้ 0.59

ผู้หญิงในกระจกห้องน้ำใช้นิ้วชี้แตะปลายคาง พลางมองจุดแดงเล็ก ๆ หนึ่งจุดบนแก้มอย่างใกล้ชิด
ส่องอาการแสบและผิวลอกหน้ากระจกบานเดิมทุกวัน แล้วจดเป็นคะแนน

ข้อเสียของยาทาสิวมีอะไรบ้าง?

ผิวแห้ง ผิวลอก แสบ และต้องใช้เวลากว่าจะเห็นผล KDCA ระบุว่าถ้าใช้ต่อเนื่องภายใต้การดูแลของแพทย์ 6–8 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น จะเปลี่ยนแนวทาง

ถ้าทาแล้วตุ่มเล็ก ๆ กลับขึ้นมากกว่าเดิมล่ะ?

ยังไม่มีงานวิจัยที่ดูเรื่องยาทากับตุ่มเล็ก ๆ โดยตรง ยาเองก็ทำให้เกิดผื่นได้ จึงควรจดจำนวนและตำแหน่งของตุ่มที่ขึ้นใหม่ แล้วนำบันทึกนั้นไปให้ดู

ภาพใกล้หน้าผากที่มีหน้าม้าปรกลงมา เห็นตุ่มเล็ก ๆ สีเดียวกับผิวหลายตุ่มเหนือคิ้ว
จดตำแหน่งและจำนวนตุ่มที่ขึ้นใหม่ไว้ตามวันที่

ตารางบันทึกยาทาสิว 2 สัปดาห์แรก

วันที่ เวลาที่ทา วิธีที่ได้รับคำแนะนำ (แต้มเฉพาะเม็ด·ทั่วบริเวณ) ปริมาณตามคำที่ได้รับ แสบ (0–3) ผิวลอก (0–3) ตุ่มใหม่: จำนวน·ตำแหน่ง มอยส์เจอไรเซอร์
วันที่ 1 ตามที่ได้รับคำบอกทุกคำ ตามถ้อยคำในเอกสารกำกับยา ทา·ไม่ได้ทา
วันที่ 2
วันที่ 3
วันที่ 5 จำนวนครั้งที่ล้างหน้า
วันที่ 7 หน้าผาก·แก้ม·คาง วันที่เว้นไม่ได้ทา
วันที่ 10
วันที่ 14 ใช้ต่อ·เปลี่ยน·หยุด ค่าเฉลี่ย ค่าเฉลี่ย รวม คำถามที่จะถามเภสัชกรหรือแพทย์

เมื่อไหร่ควรกลับไปหาเภสัชกรหรือนัดแพทย์ผิวหนัง?

  • ถ้าอาการแสบอยู่ที่ 2 คะแนนขึ้นไปนานเกิน 3 วัน หรือบริเวณที่ทาบวมหรือมีน้ำเหลืองซึม ให้หยุดใช้ทันที แล้วปรึกษาเภสัชกรหรือสถานพยาบาลที่สั่งยา
  • ถ้าตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตลอด 2 สัปดาห์ ให้นำตารางบันทึกไปพบแพทย์ผิวหนัง
  • ถ้ามีก้อนบวมเจ็บ หรือสิวลามกว้างไปถึงหลังหรือหน้าอก ควรพิจารณาไปพบแพทย์ผิวหนัง
  • ถ้าใช้ยาทาที่แพทย์สั่งต่อเนื่อง 6–8 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น ให้วางแผนใหม่ตอนนัดติดตามผล

งานวิจัยที่ใช้ทำตารางบันทึกนี้

  • การศึกษาแบบแบ่งครึ่งหน้าปี 2013 ในอาสาสมัครผิวปกติ 30 คน (PMID 22384983) พบว่าคะแนนการระคายเคืองรวมของข้างที่ใช้เจลทาตามใบสั่งแพทย์ร่วมกับโลชั่นบำรุงผิวอยู่ที่ 0.43 ต่ำกว่าข้างที่ใช้เจลอย่างเดียวซึ่งได้ 0.59 (p=0.032)
  • การทดลองปี 2010 ที่เปรียบเทียบผู้ป่วยสิว 247 คนนาน 12 สัปดาห์ (PMID 20677537) พบว่าคะแนนการระคายเคืองใกล้เคียงกัน ระหว่างกลุ่มที่ใช้ยาทาตามใบสั่งแพทย์ 2 ตัวพร้อมกันตอนเช้า กับกลุ่มที่แบ่งใช้เช้าและเย็น
  • การทบทวนของ Cochrane ปี 2020 ที่เปรียบเทียบส่วนประกอบแบบทา 6 ชนิด (PMID 33034949, RCT 49 ชิ้น ผู้เข้าร่วม 3,880 คน) สรุปว่าอาการไม่พึงประสงค์ของส่วนประกอบทั้ง 6 ชนิดนั้นเป็นแบบเล็กน้อยและชั่วคราวทั้งหมด

คำถามที่พบบ่อย

ยาทาสิวต้องทาปริมาณเท่าไหร่ ทายังไง

ปริมาณและวิธีทาแตกต่างกันไปตามยาแต่ละตัว เอกสารกำกับยาและคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์จึงเป็นเกณฑ์หลัก สำนักงานควบคุมและป้องกันโรคเกาหลี (KDCA) แนะนำให้ฟังแพทย์อธิบายวิธีใช้ที่ถูกต้องและผลข้างเคียงก่อนเริ่มใช้ ให้จดคำที่ได้รับมาตามจริงลงในแถวแรกของตาราง ว่าให้แต้มเฉพาะเม็ดหรือเกลี่ยบาง ๆ ทั่วบริเวณ จะได้ไม่สับสน

ยาทาสิวมีข้อเสียอะไรบ้าง

ที่พบบ่อยคือผิวแห้ง ผิวลอก และแสบ รวมถึงต้องใช้เวลากว่าจะเห็นผล สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลีอธิบายว่ายาทาบางชนิดทำให้ผิวแห้งและระคายเคืองได้ จึงต้องระวัง การทบทวนของ Cochrane ปี 2020 ที่ครอบคลุมส่วนประกอบแบบทา 6 ชนิด (49 งานวิจัย ผู้เข้าร่วม 3,880 คน) สรุปว่าอาการไม่พึงประสงค์ของส่วนประกอบทั้ง 6 ชนิดนั้นเป็นแบบเล็กน้อยและชั่วคราวทั้งหมด

ทายาสิวแล้วมีตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นเพิ่มได้ไหม

แหล่งข้อมูลของบทความนี้ไม่มีงานวิจัยที่ดูโดยตรงว่ายาทาทำให้ตุ่มเล็ก ๆ เพิ่มขึ้นหรือไม่ KDCA ระบุว่าเครื่องสำอางหรือยาอาจทำให้เกิดผื่นคล้ายสิวได้ จึงควรจดว่าตุ่มใหม่ขึ้นกี่เม็ดและขึ้นตรงไหน แล้วนำไปให้เภสัชกรหรือสถานพยาบาลที่สั่งยาดู

แหล่งอ้างอิง

  1. Korean Dermatological Association — Acne vulgaris (Korean)หน่วยงาน
  2. Korea Disease Control and Prevention Agency, National Health Information Portal — Acne (Korean)หน่วยงาน
  3. Split-face tolerability of a prescription topical gel with vs. without a moisturizing lotion, 30 people, 2013 (PMID 22384983)A
  4. 12-week comparison of prescription topical gels with and without a moisturizing base, 20 people, 2009 (PMID 19537284)A
  5. RCT comparing application timing of two prescription topicals, 247 people, 2010 (PMID 20677537)A
  6. Cochrane review comparing topical acne ingredients, 49 RCTs and 3,880 people, 2020 (PMID 33034949)A
  7. Thai FDA — Ministry of Public Health notification on dangerous drugs No. 7: drugs for acne or melasma (Thai)หน่วยงาน

ที่นี่ไม่นับวิดีโอหรือโพสต์ในกระทู้เป็นหลักฐานของข้อเท็จจริง อ่านกฎทั้งหมดได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ